Savaş, dünya petrol pazarında 500 milyon varil kayba yol açtı. 24 Mart 2026 tarihinde Mehmet Karaman tarafından yayımlanan habere göre, ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği saldırılar ve İran’ın karşı saldırıları, Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz tesislerinde üretim aksaklıklarına sebep oldu. Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere kapalı olmasının yanı sıra, depoları dolan petrol üreticilerinin de üretimlerini kısıtlamak zorunda kalması, petrol piyasasındaki kaybın bu kadar büyük olmasına neden oldu. İngiltere merkezli veri analitiği şirketi Vortexa’nın Başekonomisti David Wech, bu kaybın 500 milyon varil olarak hesaplandığını bildirdi.
Analistler, petrol piyasasındaki arz kaybının etkilerinin henüz tüketici düzeyinde hissedilmediğini, fakat bu durumun önümüzdeki günlerde değişmesi beklendiğini belirtiyor. Körfez’de mahsur kalan tankerlerde yaklaşık 190 milyon varil petrol bulunuyor. Hürmüz Boğazı, günlük dünya petrol talebinin yüzde 20’sini temsil eden (yaklaşık 20 milyon varil) ticaretine kapalı olduğundan, birçok ülke sevkiyatlarını gerçekleştiremiyor ve bu durum, petrol üretiminde kısıtlamalara yol açıyor.
2025 yılına ait günlük ortalama yüklemeler dikkate alındığında, Orta Doğu’dan ham petrol ve petrol ürünlerinin yüklemelerindeki kaybın 310 milyon varil olduğu tahmin ediliyor. Bu miktar, günlük yaklaşık 12 milyon varil ham petrol/kondensat ve 5 milyon varilin üzerinde rafine ürünü kapsıyor. İran’ın ihracatı hariç tutulduğunda, Asya’ya deniz yoluyla giden ham petrol/kondensat miktarı mevsimsel olarak rekor düşük seviyelere gerilemiş durumda.
Vortexa’nın verilerine göre, 500 milyon varil kaybın 130 milyon varili Suudi Arabistan, 122 milyon varili Birleşik Arap Emirlikleri, 110 milyon varili Irak ve 64 milyon varili Kuveyt kaynaklı. Katar’ın kaybı 46 milyon varil, İran’ın kaybı 15 milyon varil, diğer ülkelerin toplam kaybı ise 14 milyon varil olarak hesaplanıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üye ülkeleri, 11 Mart’ta 400 milyon varille tarihindeki en yüksek stratejik petrol rezerv miktarını piyasaya sürme kararı almıştı. Ancak petrol pazarındaki kaybın, IEA ülkelerinin kullanıma açacağı rezerv miktarını aştığı görülüyor. Wech, bu varillerin piyasaya verilme hızının, günlük 17 milyon varillik kaybın oldukça altında kalacağını öngörüyor. IEA Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’daki savaşın dünya petrol piyasasında tarihsel olarak en büyük tedarik kesintisini oluşturduğunu belirtti. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı olmasının, piyasada devre dışı kalan petrol miktarının 1973 tarihli petrol krizinden sonraki tüm kesintilerden daha fazla olduğunu açıkladı.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
Yazar: Mehmet Karaman
